Qeshtja ne fjale asht shume e respektueshme. Me ket rast kena mundesi me mendu si edhe me pasunu dijenite tona perkundrejt gjuhes qi flasim.
Gjithsesi, mendoj se jena tuj i marre do gjana si pa faleminderes!
Nuk e di se si e kena dritesue na faktin qi ala flasim nji gjuhe kaq t'vjeter porse qi nuk asht shkru per shekuj te tane tuj pas fillu me u transformu, per arsye te njoftuna historike, qysh ne shek 5-6 kur filluen me u nda edhe dialektet e sotem. Jetoj ne Kanada e para dy vitesh u zhvillue nji soj demostratet prej Xhamajkenve qellimi i t’ciles ishte me marre vesht se cila kishte kene gjuha e tyne para sundimit anglez. Po du me thane se duhet me iu fale nderes brumit prej te cilit na shqiptaret jena ba, brum qi na ban ala sot me fole shqip, gjuhe qi asht e rreshtueme nder 6 ma te vjetrat ne Europe (me sa di une). Kushedi sa bukurina jane shue rruges prej se te pashkrueme.
E pra, nuk me duket se i kena shprehe mirenjohje t’mjaftueshme ketij faktit.
E tashti po shprehi mendimin tim ne lidhje me gegnishten. Po te ishte per nji zgjedhje ndermjet dy dialekteve une do te votojshe per gegnishten tuj kene se asht gjuha qi un’ flas si edhe per vlerat e saj te pa mohueshme pa t’ cilat shqipja do te ishte nji gjuhe e manget. Porse ketu nuk asht fjala me eliminu nji dialekt e me i dhane plotfuqi nji tjetrit. Asht fjala per nji gjuhe qi perfaqson nji komb. Une mendoj se nji prej arsyenave qi na ngurrojme per vijen e mesme asht se na nuk mundena me fale padrejtesine qi na asht ba prej diktatures komuniste. E drejta qi na kena nuk duhet me u zmadhu e me luftu per standartizimin e gegnishtes. Me vjen keq kur mendoj keshtu sepse kjo asht ne kundershtim me rritjen e gegnishtes ne vetvedi e ne kundershtim me cka un’jam rrite.
Une jam gege, vleresoj e cmoj pa mase tingullin e mrekullueshem te gjuhes teme qi, po u perkthy ne gjuhe letrare, me duket se i ka humb vlerat e veta. Porse jam per nji vije disi te mesme, ku baza gramatikore te jete gegnishtja per arsye se asht ma e sakte tuj kene se ma e perpunueme.
Mendoj se nji rishikim i alfabetit do t’i nepte ma shume hapsine e fryme gegnishtes ne kuadrin e nji gjuhet se standartizueme komtare.
Persa i perket fjalorit mendoj se ai duhet te jete fakultativ e te perzgjidhet prej intensivitetit te perdorimit te fjales ne literature me tendencen e eliminimit te fjaleve te huja qi jane ba pjese e saj tashma.
Meqi ra fjala per fjalorin, nji shembull per me u permende asht Ismail Kadare. Tuj mos pase arsye me shku ne kundershtim me shkrimin e Brahushes (perkundrazi), une mendoj se Kadare, ne kete drejtim, ka ba nji pune te dukshme. Nuk po e falenderoj aspak tuj kene se do te kishte mujte me ba shume ma teper porse ne fakt tendencat e tij jane positive pekundrejt gegnishtes e un’ personalisht mendoj se keto jane hapat e pare drejt nji standartizimit te ri te shqipes.
Po filloj me fjale te gegnishtes te perdoruna ne shkrimet e tij tuj i konsideru disa prej tyne si rizgjim te fjalorit qi as na vete perdorim ma:
e gjithunjishme, pambarimsi, i shituem, gjyseterr, feminia, triharkeshe, gjithkahnaje, nenkrese, shi, qyshse, grahesit, i damun, gjuhethare, kreu, siperani, gjithunjishme, pambarimsi, gjyseterr, te zbrazte krejt, vrajat, veje e vinte, mrrolur, mosksobotshem, shestim, dejte, pezm, risim, i shoget, kurrfarte, punet u keqen , ne largine, vrasite, e mosrrokshmja, feminia, triharkeshe, trandje, kryehershme, e ketushme, tutes, ethshme, kinse, gjithkahnaje, gergame, shtijakeq, diellisht, dreqni, shkelabaltes, , nenkrese, prushane, perndritje, shi, shpeshti, mos ki droje tharm, shkokalvites, vegullite, kinse, njimendesine, trandte, grahesit, prushana, gazmendi, vetmitar, qyshse, tingullsi, persipri, tepri, , tjeterfarte, çemerim, dita e moskurrit, andej pari, bishtnim-kendelle, ndihej, gacullim, etj. (Te me falni n.q.s. veni re se ndonji prej fjaleve mund te mos jete perzgjedhe sakte)
Me sa shoh une, Kadare ka edhe tendenca me zhduke fjalet jo shqip te pervetsueme rruges ne gjuhen tone tuj i zevendesu ato me fjale shqip kur asht e mujtun. P.sh.
fortafoles-autoparlante rrobaroja- garderoba Fleger- kapak dergate- delegacion,
Referenca: “Spiritus” “Pallati i enderrave”

Irena

Jam dakord me shkrimtarin anonim ne komenting e tij/saj te masiperm kur thote se nuk mund te kete dy gjuhe letrare. Por une mendoj se te gjithe Shqipfolesat qe flasin ne dialektin gege, me ne krye gjuhetaret ma te mire Shqipetar qe e njohin ket dialekt, duhet me ba çka asht e mujtun qe gjuha Shqipe te ri-standartizohet tuj perfshi ne te fjale a forma shprehimore te dialektit gege. Na qe shkruejm te kjo faqe jena padyshim te dashunuem me dialektin tone, por kanjihere disa prej nesh i bajme do gabime kur flasim per gegnishten. Per shembull une lexoj nder do komente se gegnishtja asht nji gjuhe. Kjo asht gabim. Gegnishtja asht dialekt e jo gjuhe ne vedi. Na jena Shqipetar e flasim nji dialekt te caktuem gjuhes shqipe. Ky asht, une mendoj, mesazhi qe na duhet me dhane shqipetareve kudo qe te jene. Vetem keshtu na mundena me shpresue se gegnishta ka me u ba nji dite pjese e gjuhes letrare dhe dialekti jone ka me u kuptue prej kujdo qe flet shqip.

Ardi

Kjo asht cashtje qe tane kane te drejte me diskutue por nuk duhet harrue se ba me pase pyete njerzit se cfare gjuhet kishin dashte me fole ne vitin 1908, sot kishim me fole e shkrue arabisht ose greqisht, per fat kjo duhet me u evitue edhe sikur te jete ne favor. Shpesh njerez te caktuem per interesa jashte gjuhesore, si ato politike, ekonomike, ideologjike, injorance, apo pagdhenshmeniet thone marrina gjithfarit. Gegnishtja ka kene, asht dhe ka me kene gjuhe, puna asht ta mbajme edhe si kod komunikimi po edhe shkrimi, per vlerat e saj te pakrahasueshme estetike, historike dhe per letersine qe asht shkrue e ka me shkrue ne te. Demokracia ia len gjithsekujt me shprehe mendimin por mandej zgjedh, jo vetem mendimet por veprat qe i sherbejne ma se mirit perspektivave te ardhme te identitetit te komunitetit.

Atëherë bëhet fjalë për plotësimin e gjuhës letrare me pjesë të gegnishtes ku është e nevojshme, apo jo? Sepse një vend nuk mund të ketë dy gjuhë letrare, por mund të ketë disa dialekte të folura.

Mendoj se Gegnishtja duhet ba pjese e gjuhes standarde, per te plotesue mangesite (mjerisht te shumta), megjithese nuk asht gja e thjeshte, por kete duhet me ia lane atyne qe e njohin ma mire Gegnishten dhe gjuhen e sotme standarde.
Rozi

Standardizimi I Gegnishtes
 
Diskutimi mbi temen e standardizimin te Gegnishtes eshte nje nga temat kryesore ne shume faqe interneti Shqiptare. Me poshte po vendos disa shkrime te reja ku flasin per kete qeshje ne detaje.
 
http://www.shekulli.com.al/2010/10/20/gjuha-identiteti-dhe-dinjiteti.html

http://www.shekulli.com.al/2010/10/23/dinjiteti-i-argumentit.html

http://www.shekulli.com.al/2010/10/27/dashnia-fiton-mbi-gjithcka.html

http://pershkodren.com/content/standardizimi-i-gegnishtes
 

A keni informacion ju per shkrime te tjera ne lidhje me kete teme?

Varet çfarë nënkupton me fjalën standartizim...